Zijn er risico’s bij het werken met perslucht?
Tips voor een veilig gebruik
Een industrie zonder compressoren is ondenkbaar, want perslucht wordt gebruikt in tal van sectoren en kent veel toepassingen. Dat is begrijpelijk, want het is een betrouwbare energiebron en kent voordelen ten opzichte van andere energiebronnen. Maar hoe vanzelfsprekend het gebruik ook is, werken met perslucht brengt specifieke veiligheids- en procesrisico’s met zich mee. Veel daarvan bevinden zich niet in de compressorruimte, maar op de werkvloer.

Lucht onder hoge druk
Perslucht is een uiterst krachtig medium. Het is ten slotte omgevingslucht die door een compressor wordt samengeperst naar hoge druk. En daar schuilt het risico. Want als deze opgebouwde druk onbedoeld vrijkomt, heeft de lucht een enorme kracht en snelheid. En dat kan gevaar opleveren bij gebruikers en omstanders. Het waarborgen van de veiligheid van de installatie, de werkplek en het zorgvuldig gebruik is dus belangrijk.
De risico’s onder de loep
Voor gebruikers:
- Huidbeschadiging en infecties: bij het schoonblazen van kleding of huid met een regulier blaaspistool komt de volle druk (6–8 bar) rechtstreeks op de huid terecht. Dit kan ernstige irritatie, allergische reacties of snijwonden veroorzaken. Is de perslucht bovendien vervuild (bijvoorbeeld door olie, vocht of bacteriën uit slecht onderhouden persluchtinstallaties), dan kan contact met de huid ook infecties veroorzaken.
- Oogletsel: door het met kracht wegblazen van stof, (metaal)splinters of andere vuildeeltjes op de werkplek, kunnen rondvliegende deeltjes in de ogen terecht komen.
- Gehoorbeschadiging: vaak staan compressoren in een aparte ruimte. Maar het echte risico zit in het gebruik op de werkvloer, zonder het dragen van de juiste beschermingsmiddelen. Denk aan afblaasgeluiden van ventielen en niet-gedempte blaaspistolen.
- Ademhalingsproblemen: het inademen van verontreinigde perslucht kan leiden tot luchtwegproblemen.
Voor het (productie)proces en de kosten
- Productafkeur door slechte persluchtkwaliteit: onbehandelde perslucht bevat vocht, olieresten en micro-organismen (schimmels en bacteriën). Als perslucht direct of indirect in contact komt met uw product, is de ISO 8573-1 kwaliteitsnorm leidend om de juiste kwaliteit perslucht te bepalen. Daarmee voorkomt u kostbare productbesmetting en afkeur, naast mogelijke reputatie schade.
- Slijtage en storingen: vocht en vuil in het leidingnet veroorzaken corrosie en vroegtijdige slijtage aan pneumatische componenten en cilinders. Dit leidt tot onverwachte stilstand en extra onderhoudskosten.
Hoe minimaliseert u de risico’s?
Om operators optimaal te beschermen, de levensduur van uw installatie te verlengen en te voldoen aan de Arbowet, zijn de volgende technische maatregelen essentieel:- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's): draag altijd een veiligheidsbril, gehoorbescherming en eventueel een ademmasker bij stoffige werkzaamheden.
- Blaas uw kleding nooit schoon met onbehandelde en niet gereduceerde perslucht.
- Veiligheidsblaaspistolen: gebruik speciale blaaspistolen die de uitlaatdruk verlagen en voldoen aan veiligheidsnormen.
- Voer een periodieke keuring aan de persluchtbuffertank uit om te controleren op slijtage, corrosie en materiaalmoeheid. Afhankelijk van de inhoud en de druk, valt de buffertank onder het ‘Warenwetbesluit drukapparatuur (WBDA)’ en is een periodieke keuring door een aangewezen instantie verplicht.
- Controleer de conditie van uw slangen en koppelingen. Onder hoge druk kunnen slangen losschieten, en kunnen dan ongeleide projectielen zijn. Check slangen daarom regelmatig op beschadigingen, slijtage, uitdroging en lekkage; speciaal op die plekken waar de slang een knik maakt. Bonus: een lekke slang is niet alleen onveilig, maar verhoogt door de lekkage het energieverbruik en daarmee de kosten van uw compressorinstallatie. Vervang uw slangen daarom tijdig.
- Voer periodiek onderhoud aan uw compressor en conditionering uit. Daarmee houdt u uw installatie in topconditie en bent u verzekerd van optimale betrouwbaarheid en veiligheid.
Uw persluchtinstallatie veiligheidsproof?
Het verkleinen van persluchtrisico's vraagt om meer dan alleen de juiste PBM's; het vereist een veilige installatie die voldoet aan de wet- en regelgeving. Hebt u advies of deskundige ondersteuning voor uw situatie nodig? Onze specialisten denken graag met u mee.
Update publicatie: mei 2026